Bọ cánh cứng góp phần giảm cỏ dại

Bài viết dưới đây được dịch từ bài báo “Beetles Play an Important Role in Reducing Weeds” của báo mạng ScienceDaily.

Nguồn: Biotechnology and Biological Sciences Research Council (2011, July 25). Beetles play an important role in reducing weeds. ScienceDaily. Retrieved July 26, 2011, from http://www.sciencedaily.com­ /releases/2011/07/110725101231.htm

* * *

Những nhà nghiên cứu đến từ Hội đồng Nghiên cứu Sinh học – Công Nghệ sinh học Anh (1) và Viện Nghiên cứu Nông học Pháp (INRA) (2) đã tìm ra rằng: loài bọ cánh cứng đất (3) có khả năng làm giảm số lượng mầm mống của cỏ dại lẫn trong đất đá. Từ bao lâu nay, cỏ dại đã đe dọa năng suất của hoa màu, và những khám phá này có thể giúp bảo tồn được sự đa dạng sinh học của đất trồng vì nó có tác dụng hỗ trợ các thuốc bảo vệ thực vật trong việc “trấn áp” cây mọc hoang dại và cải thiện vấn đề an ninh lương thực.

Kéo dây & xây Kim tự tháp

Bài viết sau đây được dịch từ bài “Pulling string to build pyramids” thuộc sách “IELTS 7 with answers” – Cambridge. Ở Việt Nam hiện tại cũng có cuốn này với tựa đề “IELTS 7 with answers” do NXB Đồng Nai phát hành.

* * * *

Không ai biết chính xác những Kim tự tháp đã được xây như thế nào. Với Marcus Chown, câu trả lời có thể là “treo lơ lửng trên không”.

Những Kim tự tháp Ai Cập được xây hơn ba ngàn năm trước, và chẳng ai biết nổi là người ta dựng chúng lên bằng cách nào. Trong những bức tranh lí giải quen thuộc thường được vẽ ra , người ta hay phác họa hình ảnh hơn mười ngàn nô lệ đang hì hục kéo đá trên những chiếc xe thô sơ. Nhưng trên thực tế, chưa có chứng cớ nào ủng hộ thuyết này. Giờ đây, Maureen Clemmons, một tư vấn viên về phần mềm ở California, đã đề xuất ý kiến rằng: những con diều có thể có liên quan!. Cụ thể, trong khi đang nghiên cứu một cuốn sách về tượng đài Ai Cập, cô bắt gặp một chữ tượng hình mang dang dấp của một hàng những con người đang đứng trong tư thế khá kì lạ. Họ đang cầm một thứ trong giống sợi dây, nối với vài thiết bị gì đó, đến một con chim khổng lồ trên trời. Maureen đã thắc mắc, phải chăng con chim khổng lồ đó thực ra là một con diều lớn, và những người kia đang sử dụng nó để nâng một vật rất nặng lên cao.

Bị hấp dẫn bởi khám phá này, Clemmons liên lạc với Morteza Gharib, một giáo sư chuyên về hàng không tại Viện Công nghệ ở California.

“Chuyện dài kì” về chất phụ gia thực phẩm

Bài viết sau đây được dịch từ bài “The Story on Food Additives”, trong cuốn sách “Weaving it together – Connecting Reading and Writting”, tác giả Milada Broukal, thuộc hệ thống Heinle Cengale Learning, 2004.

* * * * * *

Có những gì trên miếng pizza của bạn thế? Tôi dám cược đó không chỉ đơn giản là phần phô mai và hành ngò mà bạn đặt thêm vào phần ăn của mình. Trên thực tế, người ta có thể đếm được ít nhất là hàng tá thứ “thêm” khác mà bạn chưa bao giờ yêu cầu trên miếng pizza ấy, bao gồm tinh hồ (dextrin), mono và delyceride, potassium bromated, sodium aluminum phosphate, sodium citrate, sodium metabisulfate và cả xanthan gum. Những thứ phụ gia này làm cho chiếc bánh pizza, cũng như bao loại đồ ăn thức uống khác, trở nên ngon hơn và dễ hợp khẩu vị hơn. Bởi vì chúng ta thường ưa chuộng sự bắt mắt, từ những mẩu pepperoni không bị nấm mốc, những chiếc bánh quy vàng giòn, cho đến bơ đậu phộng mượt mà và những quả cà chua đỏ mọng, cho nên gần như mọi thứ chúng ta ăn đều có sự “góp mặt” của các loại hóa chất. Chất phụ gia khiến thức ăn có hương vị hấp dẫn hơn và mặt khác, dễ chuẩn bị cho bữa ăn hơn. Hơn nữa, chúng làm thực phẩm có thể tồn trữ lâu hơn và kích thích dịch vị nhiều hơn.

Những chất phụ gia ngày nay đọc lên nghe “sặc mùi” hóa học nên khiến nhiều người tin rằng chúng là một phát minh của thời đại mới. Thực ra thì không phải thế. Phụ gia thực phẩm chẳng có gì mới, và cả những cuộc tranh cãi xoay quanh chúng bấy lâu nay cũng thế. Thành phố Luân Đôn vào thế kỉ 18

Chuyện tắm gội

Bài viết sau đây được dịch từ bài “Cleanliness”, trong cuốn sách “Weaving it together – Connecting Reading and Writting”, tác giả Milada Broukal, thuộc hệ thống Heinle Cengale Learning.

* * * * *

Sạch sẽ từ lâu được xem là một đức tính tốt, nhưng chỉ xin thắc mắc một cách đơn giản, thế nào là sạch? Nếu có một cơ hội nào đó để khám phá, chúng ta sẽ thấy định nghĩa “sạch sẽ” của người này có thể khác biệt một chút so với người nọ. Từ Istanbul cho đến Indianapolis, mỗi người đều có một cách riêng và lí do riêng giữ gìn vệ sinh sạch sẽ.

Chuyện sạch sẽ thực ra có cả  một lịch sử dài và phong phú với hàng tá góc nhìn khác nhau. Đôi khi chúng phổ biến, lắm lúc lại không. Qua rất nhiều năm, chuyện dơ hay sạch của từng cá nhân dần dần chịu ảnh hưởng bởi tôn giáo, văn hóa và công nghệ. Hơn thế, vấn đề tắm gội cho thấy có nhiều chức năng hơn chỉ đơn giản là việc vệ sinh thân thể. Tắm còn là nơi tụ tập xã hội, là lúc thư giãn cả về thể xác lẫn tinh thần, và là một phương pháp trị liệu. Các nhà khảo cổ học có nhiều bằng chứng để tin rằng chuyện tắm rửa có từ nền văn minh đầu tiên của loài người.

Hướng nội và hướng ngoại

Bài này được dịch từ đoạn trích  “Extroversion and introversion” trong cuốn sách “Weaving it together – Connecting Reading and Writting”, tác giả Milada Broukal, thuộc hệ thống Heinle Cengale Learning.

* * * *

Đoạn trích sau đây được lấy từ một bài nghiên cứu về tâm lí ở đại học có tên “Nhân cách con người”. Tác giả là Jerry Burger, do Wadsworth xuất bản. Chương 9 của đề tài nghiên cứu này nói về “Sự tiếp cận về mặt sinh học”, một học thuyết về nhân cách của Hans Eysenck. Eysenck khẳng định rằng chính sự khác nhau về sinh học đã dẫn đến sự khác nhau trong tính cách.

Chiến lược nghiên cứu của Eynsenck bắt đầu bằng việc phân loại các yêu tố của nhân cách ra thành nhiều đơn vị nhỏ sắp xếp theo hệ thống dọc. Cấu trúc căn bản trong đề án này là các cấp độ phản hồi cụ thể, bao gồm những hành vi cụ thể. Ví dụ, nếu chúng ta quan sát một người đàn ông nói chuyện và cười đùa với bạn suốt cả buổi chiều, chúng ta sẽ có được một phản hồi cụ thể. Nếu vẫn người đàn ông đó, mỗi tuần đều vui vẻ với bạn bè vào buổi chiều như thế, chúng ta sẽ có được bằng chứng cho nấc thứ hai trong thang cấp độ mà Eysenck đề ra – phản hồi thói quen. Nhưng rõ ràng, những buổi sinh hoạt kiểu xã hội của ông ta có thể sẽ không chỉ dừng lại ở chỉ mấy buổi chiều và một vài nhóm bạn cố định như thế.

Tại sao chùa không đổ?

Bài viết sau đây được dịch từ bài “Why pagodas don’t fall down?” thuộc sách “IELTS 7 with answers” – Cambridge. Ở Việt Nam hiện tại cũng có cuốn này với tựa đề “IELTS 7 with answers” do NXB Đồng Nai phát hành.

Ghi chú thêm: Bài viết này, nguyên bản tiếng Anh, được ra đời trước thảm họa kép diễn ra cách đây hơn một tháng tại Nhật. Vì vậy bạn đừng thắc mắc vì sao sự kiện ấy không được nhắc tới nhé!

Làm sao những ngôi chùa gỗ cổ kính có tuổi đời trên 500 năm ở Nhật, cao nghều và mong manh, vẫn có thể đứng vững sau bao nhiêu thế kỉ đương đầu với cuồng phong và chấn động bởi hàng hà sa số những cơn động đất? Các ghi chép còn lại cho ta thấy chỉ có hai ngôi chùa ở đất nước này đã đổ sụp trong vòng 1400 năm qua.  Những ngôi chùa khác biến mất trong lịch sử  thì hoặc là do hỏa hoạn vì sét đánh, hoặc là do chiến tranh. Thảm họa động đất Hanshin năm 1995 giết 6400 nhân mạng, quật ngã đường cao tốc, san phẳng những cụm văn phòng và phá hủy khu cảng Kobe. Tuy nhiên, nó đã chừa lại một ngôi chùa cao năm tầng ở khu vực đền Toji sau khi đã biến những ngôi nhà cao tầng quanh đó thành bình địa.

Trong nhiều năm, các học giả xứ mặt trời mọc đã cố gắng vén bức màn bí mật để trả lời câu hỏi: tại sao những công trình cao và trông mảnh dẻ ấy lại vững chãi đến vậy?

Trí tuệ của loài kiến

Bài viết sau đây được dịch từ bài “Ant Intelligence” thuộc sách “IELTS 7 with answers” – Cambridge. Ở Việt Nam hiện tại cũng có cuốn này với tựa đề “IELTS 7 with answers” do NXB Đồng Nai phát hành.

Khi  nghĩ đến những đại diện thông minh của vương quốc động vật, những sinh vật xuất hiện ngay trong tâm trí mọi người thường là đến từ  họ nhà khỉ, ví dụ như tinh tinh, đười ươi, khỉ không đuôi… Nhưng trên thực tế, đời sống cộng đồng của một vài đại diện đến từ thế giới côn trùng lại phức tạp hơn nhiều người nghĩ, phức tạp đủ để đưa ra nhiều hơn những bằng chứng về sự thông minh. Trong đó, thế giới loài kiến gần đây đã được các nhà khoa học đặt dưới một sự quan sát kĩ lưỡng. Những gì được tìm tòi và khám phá mới đây về loài côn trùng này đã phần nào chứng minh được ý tưởng: kiến là một loài có tri thức.

Kiến dự trữ thức ăn, kiến biết đầy lùi những kẻ tấn công và sử dụng những tín hiệu mang tính hóa học để liên lạc với đồng loại trong trường hợp bị tấn công.  Kiểu “liên lạc hóa học” như thế có thể được so sánh với cách con người sử dụng thị giác và thính giác (ví dụ như những bài kinh kệ hay thánh ca trong các tôn giáo, nhạc hiệu và hình ảnh trong quảng cáo, những khẩu hiệu chính trị hay quân nhạc …) để lan truyền cảm xúc cũng như  kích thích hành vi. Lewis Thomas, một nhà sinh vật học, đã viết: